Cari açık sürdürülebilir seviyede Ekonomik kırılganlıklar azaldı

Türkiye’nin Ocak 2025’teki cari işlemler hesabı 3.8 milyar dolar açık verirken, altın ve enerji hariç 2.4 milyar dolar fazla oluştu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yıllık cari açığın sürdürülebilir seviyede kalacağını ve ekonomik kırılganlıkların önemli ölçüde azaldığını belirtti. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise, ihracatın güçlü seyrini sürdürdüğünü ve cari işlemler açığının iyileştiğini vurguladı. Bakanlar, Türkiye’nin ekonomik büyüme hedeflerine kararlılıkla ilerlediğini ve dış dengeye yönelik alınan tedbirlerin etkisini gösterdiğini ifade etti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, Ocak 2025’te cari işlemler hesabı 3 milyar 795 milyon dolar açık verdi. Bu dönemde altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında ise 2 milyar 403 milyon dolarlık fazla oluştu. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı, ocakta 5 milyar 558 milyon dolar oldu.

Ocak Ayında 11.5 Milyar Dolar Oldu

Yıllıklandırılmış verilere göre, ocak ayında cari açık yaklaşık 11.5 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 57.6 milyar dolar açık verdi.

Aynı dönemde hizmetler dengesi ile ikincil gelir dengesi sırasıyla 61.9 milyar dolar ve 101 milyon dolar fazla verirken, birincil gelir dengesinde ise 16 milyar dolarlık açık oluştu. Birincil gelir dengesi kalemi, önceki yılın aynı ayına göre 294 milyon dolar artışla 1 milyar 191 milyon dolarlık net çıkış kaydetti. Bu gelişmede, net portföy yatırımı giderlerinin 381 milyon dolar artarak 675 milyon dolara yükselmesi etkili oldu. İkincil gelir dengesi kaleminde ocak ayında 128 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi. Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler ocakta 3 milyar 82 milyon dolar olurken, bu kalem altında taşımacılık hizmetleri ve seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler sırasıyla 1 milyar 439 milyon dolar ve 2 milyar 381 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 504 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye toplam doğrudan yatırımları 1 milyar 414 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 910 milyon dolar yükseldi.

Ekonomi Dirençli Hale Geldi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ocak ayı ödemeler dengesi verilerini değerlendirdi. Yıllık cari açığın ocakta 11.5 milyar dolar olduğunu aktaran Şimşek, “Önümüzdeki dönemde artmasını öngördüğümüz cari açığın yıl genelinde Orta Vadeli Program (OVP) tahmini olan 28.6 milyar dolar ve milli gelire oranla yüzde 2’nin altında, sürdürülebilir seviyede kalmasını bekliyoruz” ifadesini kullandı. Şimşek, brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının cari açıktaki düşüşün de katkısıyla son 2 yılda 5.4 puan iyileştiğine, yüzde 18.6 ile uzun dönem ortalamasının altına gerilediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti: “Böylece dış dengeye ilişkin kırılganlıkları önemli ölçüde bertaraf ederek ekonomimizi daha dirençli ve güçlü hale getirdik. Sürdürülebilir cari denge ve uzun vadeli kaynak ile dış finansman ihtiyacını azaltmaya ve finansmanın kalitesini iyileştirmeye devam edeceğiz.”

Hizmet İhracatında Rekor seviye

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise “Altın ve doğal gaz fiyatlarında küresel koşullar kaynaklı artışlara rağmen cari işlemler hesabındaki olumlu ve dengeli seyir korunmaktadır” dedi. Bolat, 2023’te 39.9 milyar dolar olan yıllık cari işlemler açığının geçen yıl 10 milyar dolara gerilediğini, açığın Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payının 2.8 puan azalarak yüzde 0.8’e düştüğünü hatırlatarak, şöyle devam etti: “Küresel ekonomide yaşanan belirsizlik ve zorluklara rağmen ocak ayında yüzde 5.8 ile güçlü ihracat artışı kaydedilmiştir. Geçen yıl ocak ayında 2.3 milyar dolar olan cari işlemler açığı bu yıl ocak ayı itibarıyla 3.8 milyar dolar seviyesindedir. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ocakta 2.4 milyar dolar fazla vermiştir. Yıllıklandırılmış bazda hizmet ihracatı güçlü seyrini devam ettirerek ocakta 115.7 milyar dolara yükselmiştir. Bakanlığımızca uygulanan mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik desteklerle yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamı ocakta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4.4 artarak 378.7 milyar dolara yükseldi.”

Ocakta dış ticaret açığı yüzde 21.9 artışla 7.5 milyar dolara yükselirken, ihracatın ithalatı karşılama oranının 2.6 puan düşüşle yüzde 73.7’ye gerilediğini bildiren Bolat, “Altın ve enerji hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 93.6 olarak gerçeklemiştir. Hizmet ihracatı, ocakta yıllıklandırılmış bazda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8.7 artarak 115.7 milyar dolar ile rekor seviyeye ulaşmıştır” ifadesini kullandı.

ÖNEMLİ GERİLEME

Bolat, seyahat gelirlerinin bu dönemde yıllıklandırılmış bazda 56.4 milyar dolara, taşımacılık gelirlerinin de 40.1 milyar dolara yükseldiğine dikkati çekti. Mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik destekler ve ithalatı düşürmeye yönelik tedbirlerin etkisiyle 2024’te cari işlemler açığında önemli gerileme kaydedildiğini vurgulayan Bolat, şunları kaydetti:

Kararlılık vurgusu

“Ticarette artan korumacı eğilimler, Avrupa Birliği’ndeki zayıf ekonomik görünüm ve belirsizliğin hakim olduğu küresel konjonktürün de etkisiyle cari işlemler açığının 2025 yılı genelinde yukarı yönlü seyredeceği beklenmekle birlikte GSYH içindeki payının tarihsel ortalamanın altında kalmaya devam edeceği öngörülmektedir. Bu kapsamda dış talep bileşeninin makro ekonomik istikrarı desteklemeyi sürdüreceği değerlendirilmektedir. Bakanlık olarak bu tabloyu desteklemek ve ekonomimizin büyüme hedeflerine katkı sağlamak için kararlılıkla çalışmalarımıza devam etmekteyiz.”